Najważniejszą częścią akcji ratowniczej, której muszą być podporządkowane inne czynności, jest ratowanie życia ludzki czyli ich ewakuacja z miejsc objętych pożarem lub zagrożonych rozprzestrzenieniem się tam pożaru oraz udzielenie ewentualnej pomocy medycznej. Wszyscy użytkownicy obiektu powinni dokładnie znać wszystkie drogi ewakuacyjne oraz możliwości wydostania się z pomieszczenia, w którym pracują lub przebywają.
Drogi ewakuacyjne składają się z korytarzy, klatek schodowych itp prowadzących na zewnątrz budynku lub do innej strefy pożarowej. Dokładne rozmieszczenie dróg ewakuacyjnych powinno się znajdować w załączniku do instrukcji ppoż. Decyzję o rozpoczęciu ewakuacji w przypadku powstania zagrożenia np. pożaru, podejmuje właściciel, zarządca, administrator lub osoba przez niego wyznaczona, a w przypadku przybycia straży pożarnej /OSP lub PSP/kierujący akcją – gaśniczą strażak. W przypadku nagłego zagrożenia taką decyzję może podjąć każdy pracownik. Zasady ewakuacji powinna określać instrukcja ppoż.
Polecenie o rozpoczęciu ewakuacji musi zawierać informacje o zakresie, sposobie i kolejności ewakuacji z obiektu.
Przed ogłoszeniem alarmu i rozpoczęciem ewakuacji należy ustalić:
- Lokalizację pożaru, kierunek rozprzestrzeniania się ognia, dymów będących produktami spalania;
- Ilość osób bezpośrednio zagrożonych, przewidzianych do ewakuacji;
- Ilość osób zagrożonych pośrednio;
- Stan fizyczny i psychiczny osób;
- Drogi i kierunki ewakuacji.
Alarm o niebezpieczeństwie i konieczności rozpoczęcia ewakuacji powinien być ogłoszony za pomocą głosu, gońców lub innych dostępnych środków /instalacja telefoniczna wewnętrzna, telefony komórkowe, dźwiękowy system ostrzegawczy/.
Przykładowy komunikat:
UWAGA, EWAKUACJA, POŻAR W BUDYNKU!!
Po ogłoszeniu alarmu, pracownicy etatowi wyprowadzają klientów oraz pracowników nieetatowych (stażyści, pracownicy zatrudnieni na umowę zlecenie itp.) na drogi ewakuacyjne i kierują ich do wyjść z budynku. Ewakuację należy zacząć od klientów i pracowników bezpośrednio zagrożonych lub, które znajdują się na drodze rozprzestrzeniania się ognia oraz z pomieszczeń, z których wyjście lub dotarcie do bezpiecznych dróg ewakuacyjnych może zostać odcięte przez pożar lub zadymienie. Ewakuować w pierwszej kolejności osoby o ograniczonej / np. ranne, niepełnosprawne zdolności poruszania się. Natomiast zamykać strumień ruchu powinny osoby, które mogą poruszać się o własnych siłach. Osoby, które nie mogą się poruszać o własnych siłach należy wynosić, a ewakuowanych należy umieszczać na otwartej przestrzeni w bezpiecznej odległości. Miejsce koncentracji ewakuowanych powinno być jednoznacznie wyznaczone i być zapisane w instrukcji ppoż oraz oznakowane.
